తిరుమల లో అంగ ప్రదక్షణ

నమస్తే 
తిరుమల లో అంగప్రదిక్షణ :
వేంకటేశ్వరునికి సుప్రబాత సేవ అయిన తరువాత భక్తులను అంగప్రదిక్షణకు అనుమతినిస్తారు .స్వామి వారి సన్నిదిలో అంగప్రదిక్షణ చేయడం అంటే మాటలా .. అనుభూతిని ఎలా వర్ణిస్తాం .
1. తిరుమల కొండపైన (తిరుమల అంటేనే స్వామి వారి కొండ .. తిరుపతి అంటే క్రింద ఉన్న ఉరు ) ఉన్న C.R.O ఆఫీసు కు ఎదురుగా ఉన్న బిల్డింగ్ లో మధ్యాహ్నం 2 గంటల నుంచి అంగప్రదిక్షణ టికెట్స్ ఇస్తారు .
2. అంగప్రదిక్షణ టికెట్స్ ముందుగ వచ్చిన 700 మందికి మాత్రమే ఇస్తారు . అంగప్రదిక్షణ స్త్రీలు , పురుషులు ఇద్దరు చేయవచ్చు . మరీ చిన్నపిల్లలకి టికెట్స్ ఇవ్వరనుకుంట .
3. 1.30 లోపు సుఫదం దగ్గరకు మీరు రవాలని మీకు ఇచ్చిన టికెట్ మీద ఉంటుంది . మీరు 1am లోపే అక్కడ ఉండండి .
4. స్వామి వారి పుష్కరిణి లో స్నానం చేసి తడిబట్టలతోనే సుపధం దగ్గరకు వెళ్ళాలి ( సుపధం అంటే స్వామి వారి గుడి కుడివైపు న ఉంటుంది . అక్కడ ఎవరైనా చెబుతారు .
5. అంగప్రదిక్షణ టికెట్స్ ఉచితంగానే ఇస్తారు . మీరు టికట్ కి మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు నిలబడితే మీకు టికెట్ దొరికే ఛాన్స్ ఉంది .
6. అంగప్రదిక్షణ చేసినవాళ్ళకి ఒక లడ్డు ఇస్తారు ( 10/-) . మీరు డబ్బులు కూడా తీస్కుని వెళ్ళండి .
7. దర్శనం చాల త్వరగా అవుతుంది . అంగప్రదిక్షణ అయినతరువాత మీకు స్వామి వారి దర్శనం కూడా ఉంటుంది .
8. అంగప్రదిక్షణ చేసేటప్పుడు సాంప్రదాయ దుస్తులు ఉంటే మంచిది . మామోలు ప్యాంట్ కూడా అనుమతినిస్తున్నారు . బనియన్ ఉంచుకోకూడదు . ముందుగా స్త్రీలను తరువాత పురుషులను అంగప్రదిక్షణ చేయిస్తారు .
9.స్వామి వారి దర్శనం అయ్యాక మనం బంగారు బావి దగ్గరకు వస్తాం కదా అక్కడనుంచి స్వామి వారి హుండీ వరకు అంగప్రదిక్షణ చేస్తాం .
--------------------------------------------------------------------------
 అంగ ప్రదక్షణకు వెళ్ళాలనుకునేవారు మధ్యాహ్నం పన్నెండింటికల్లా కొండమీదకు చేరాలి. వెంటనే భోజనానికి దేవస్థాన సత్రంలోనో మరోచోటో ముగించుకుని, టికెట్లు ఇచ్చే C.R.O ఆఫీసు కు ఎదురుగా ఉన్న బిల్డింగ్ వెతుక్కునే సరికి మధ్యాహ్నం 2 అవుతుంది.  ఎంతమంది వెళ్లాలనుకుంటున్నారో అందరూ లైన్ లో నుంచోవాలి. దాదాపు నాలుగు గంటల సమయానికి టికెట్స్ ఇస్తారనుకుంటా. మధ్య మధ్యలో వేరేవాళ్లు అక్కడ కట్టిన ఇనుప కర్రల పైనుండి దూకేసి మరీ మనకంటే ముందుకువెళ్ళడానికి ప్రయత్నిస్తుంటారు. మీరు ఖండించక పోతే టికెట్స్ దొరకనట్టే. కనుక వందల మంది ఎదురుచూసే ఆటికెట్ కోసం ఖచ్చితంగా, నిర్మొహమాటంగా వ్యవహరిస్తే మంచిది.  టికెట్స్ తీసుకున్నాకా సాయంత్రం పుష్కరిణిలో స్నానం చేసి వరాహస్వామి దర్శనం చేసుకోండి. ( స్వామి దర్శనానికి ముందే వరాహస్వామి దర్శనం చేసుకోవాలి. లేక పోతే దర్శన ఫలం ఉండదు ) చుట్టుప్రక్కల ఉన్న మిగతా దేవాలయాలు,ఆశ్రమాలు దర్శించుకోండి.  ఆరోజు రాత్రికి భారీ ఆహారం తీసుకోకండి. అలా తీసుకుంటే ప్రదక్షిణలు మనం మూడు గంటల సమయంలో చేస్తాం కనుక ఆహారం సరిగా అరుగదు. మనం పొర్లడం వలన వాంతులు అవుతాయి కనుక అల్పాహారం తీసుకోవడం మరవద్దు.  రూము దొరికితే ఫర్వాలేదు. దొరక్క పోయినా మరేమీ కంగారు పడనవసరం లేదు. రాత్రి పన్నెండైనా ఇంకా భజనలు, హరికథలు సాగుతుంటాయి దేవాలయం చుట్టుప్రక్కల.  రాత్రి పన్నెండున్నరకు స్వామి పుష్కరిణిలో స్నానం చేసి ఒంటిగంట కల్లా అంగప్రదక్షిణకు వెళ్లే లైన్ వద్ద నుంచోవాలి. లైనులో మొగవారైతే దాదాపు రెండుగంటలు వేచి ఉండాలి. ఆడవారు గంటన్నర. ఆసమయం వృధా చేయకుండా స్వామి మనకిచ్చిన సమయాన్ని వినియోగించుకోవాలి. అందుకని చేతిలో గోవిందనామాల కాగితం పెట్టుకుని బిగ్గరగా మీరు చెప్తూ మీస్నేహితుల చేత చెప్పించండి. అది విని మిగతావారు చెప్తారు. చక్కగా లైన్ లో ఉన్నంత సేపూ మొహమాటపడకుండా భగవన్నామాన్ని పలకండి. స్వామికి అంగ ప్రదక్షణ చేసి, స్వామిని మనసారా దర్శించుకుని బయటకు వచ్చేటప్పటికి ఉదయం ఆరవుతుంది. లడ్డు పదిరూపాయలు పెట్టి కొనుక్కుని బయటకు వచ్చి ప్రశాంతంగా ఒక చోట కూర్చుని కాసేపు ధ్యానం చేయండి.  సంధ్యావందనాదికాలు ముగించుకుని అల్పాహారం సేవించి, ఆరోజు దర్శనం జరిగిన విధివిధానాన్ని నెమరు వేసుకుంటూ  క్రిందకు రండి.

వంటింటి మీద యుద్ధం

శ్రీ గురుభ్యోనమః 
నమస్తే 


ఏ సంస్కృతి-సంప్రదాయాల్ని కాలరాయాలన్నా చేసే మొదటి యుద్ధంలో భాగం వంటింటి మీద యుద్ధం. మన సనాతనధర్మంలో వంటింటిని పాకశాల, పాకగృహం, వంటి పేర్లతో అగ్నిహోత్రుడు కొలువై ఉండే ప్రదేశంగా భావించేవారు. నాకు తెలిసి నా చిన్నప్పుడు ఊర్లకెళ్ళినప్పుడు స్నానం చేయకుండా, మడి బట్ట కట్టుకోకుండా వంటింటిలోకి ఎవరూ వెళ్ళేవారు కారు, కనీసంలో కనీసం స్నానానంతరం ఉతికి ఆరేసిన చక్కని బట్ట కట్టి మాత్రమే వంటింట్లోకి వెళ్ళేవారు. ఏ వంట వండినా మొదట కొంత తీసి అగ్నిహోత్రంలో వేసేవారు. నాకు ఇప్పటికీ గుర్తు, ఇంట్లో సాయంత్రాలు జంతికలు, చెగోడీల వంటివి చేసినా మా అమ్మ మొదటి వాయిలోని ఒక ముక్క తీసి స్టవ్వులోని అగ్నిహోత్రంలో వేసి నమస్కరించినతరవాతే మాకు పెట్టేవారు. (ఇప్పటికీ ఆవిడ అలానే చేస్తున్నారు మేమూ అదే పాటిస్తున్నాము). ఇప్పుడు ఆ అలవాట్లన్నీ చాలా కనుమరుగైయ్యాయి మన ఇళ్ళలో, నిద్ర లేవగానే కనీసం ముఖ ప్రక్షాళన కూడా లేకుండా పొయ్యి వెలిగించి పాలు కాఫీ/టీ డికాక్షను వగైరాలు కాస్తున్నారు. ఇంటి యజమాని పనిమీద బయటికెళ్ళాక, పిల్లలు స్కూలుకెళ్ళాక అప్పుడు స్నానాదులు. ఐశ్వర్యాన్ని, సుఖాన్ని ఇచ్చే అగ్నిహోత్రుణ్ణి అంత అవమానిస్తే... ఏమి సుఖ శాంతులు లోకంలో ప్రవర్ధిల్లుతాయి? 


మన వంటింట్లోని పోపులడబ్బా కూడా మన సంస్కృతిని, మన కుటుంబ జీవనాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఒకే చిన్న డబ్బాలో ఇంకొన్ని చిన్న డబ్బాలు కలిసి వివిధ రకాలైన పోపు దినుసులు, చప్పవి, కారానివి, ఘాటువి, చేదువి, నల్లవి తెల్లవి ఇలా రకరకాలైనవన్నీ కలిసి ఒకే డబ్బాలో ఉంటాయి. ఏ మోతాదులో ఏది వాడితే ఏ రుచి వస్తుందో ఆ ప్రకారం వాటిని వాడి రుచికరమైన వంట చేస్తాం. మన కుటుంబ వ్యవస్థా అంతే అందరు సభ్యులు కలిసి ఒకే ఇంట్లో ఉంటాం. ఒక్కో పని ఒక్కోరు చేస్తాం అందరం అందరికోసం బ్రతకడం మనకు మన వంటింటి పోపులడబ్బా నేర్పుతుంది. మనం భోజనం చేసే పద్ధతైనా అంతే. విస్తరాకులు, అరటి ఆకులు వాడడం ద్వారా వాడిన తరవాత ఆ ఎంగిలి విస్తర్లని పారేసినా అవి పునః మట్టిలో కలిసిపోయే స్థితిలో ఉంటాయి ఇతర జీవాలకూ ఆహారంగా పనికొస్తాయి. సహజ సిద్ధ recycling జరుగుతుంది వాటి వాడకం వల్ల. అన్ని సమయాల్లోనూ అవి వాడలేని వారు లోహాలతో తయారు చేసిన కంచం/ పళ్ళెంలో తింటారు, ఇవి కడిగి వాటిని మళ్ళీ వాడుకోవచ్చు. లోకానికి ఇవి వాడడం వల్ల ఏ ఇబ్బందీ లేదు. ఒకటి recycle ఇంకొకటి reuse. అంతే కానీ కాగితపు, ప్లాస్టిక్ కంచాలు, లోటాలు మనకలవాటులేవు వాటి వాడకం ఎక్కువై పడేసిన చెత్త తూములకి నాలాలకి అడ్డుపడి మురికి నీరు పొంగి లేనిపోని అనర్థాలకి దారితీస్తున్నాయి. పైగా అందులో వాడిన రసాయనాలు మనం తినే తిండి ద్వారా మనలోకి చేరుతున్నాయి అనారోగ్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. (తమిళులు, కేరళ ప్రాంత వాసుల జుట్టు ఎక్కువ కాలం నల్లగా ఉండడానికి కారణం, వారు ఎక్కువగా లేత అరటి ఆకులలో భోజనం చేయడమని కంచిలో ఒకరు చెప్పగా విన్నాను)


విస్తరిలో తీపి పదార్థం తో సహా అన్ని వంటకాలూ వడ్డించుకుని తినే అలవాటు మనది. అన్ని రుచులూ వడ్డించుకుని ఒకదానిలో ఒకటి కలుపుకుని , నంజుకుని ఒక పద్ధతిగా తినే అలవాట్లు మనవి. అన్నం పప్పు, అందులోకి రసం/ పులుసు/ సాంబారు వంటివి కలుపుకోవడం పచ్చళ్ళు నంజుకోవడం, వడియాలు, అప్పడాలు నంజుకోవడం, ఒకదానితో ఒకటి కలిపి తింటాం, అన్నిటినీ కలుపుకుపోగలిగిన మన మనస్తత్వాన్నీ, మన సాంప్రదాయాన్నీ ఆ విషయం సూచిస్తే.. సూపు విడిగా, స్నాక్స్ విడిగా, మెయిన్ కోర్స్ విడిగా మళ్ళీ అందులో పదార్థాలు విడివిడిగా చివరకి డెసర్ట్ అని అదీ విడి విడిగా విడిపోయి ఉండే సంస్కారం అన్యులది. సంస్కృతి సాంప్రదాయాల మీద యుద్ధంలో భాగంగా, గ్లోబలైజేషన్ పేర మనకీ ఆ విడి విడి తిళ్ళేఅలవాటౌతున్నాయి. 


వంటింట్లోకి ఎవరుపడితే వారొచ్చేవారు కాదు, కానీ నేడు ఓపెన్ కల్చర్, ఐ లైక్ ఓపెన్ కిచెన్ యు నో... సో కమ్ఫర్టబ్‍ల్ ఏది కావస్తే అప్పుడు అది తీసుకోవచ్చు అని చెప్పుకునే స్థితికి వచ్చాం. తినే తిళ్ళు భగవత్ప్రసాదంగా తినే మన సంస్కృతికి ఎంగిలి తిళ్ళు అలవాటయ్యి అన్నీ బాగుండాలి సుఖ శాంతులు కావాలంటే ఆ దిశగా బుద్ధి ప్రచోదనం చేసి మన మనసుని మార్చగలిగే తిండే కరవౌతోంది కదా............. 


ఆలోచించండి... ఇదీ మన వంటింటి మీద యుద్ధం మనకే తెలియకుండా జరుగుతున్న తీరు...

 - శ్రీఅయ్యగారి సూర్యనాగేంద్రకుమార్ శర్మ

ఇవి హిందూ దేవాలయాలా ? ఇంగ్లీష్ చర్చిలా ?

ఈ రోజుల్లో ఏ హిందూ దేవాలయంలో చూసినా ఇంగ్లీషు రాజ్యమేలుతున్నట్లు కనిపిస్తున్నది. దేవాలయం గుమ్మం దగ్గఱ అడుగుపెడుతూనే Phalaanaa Swamy -Phalaanaa Ammavaarla Devasthaanam అని ఇంగ్లీషులో రాసున్న ఱెక్కమాను కనిపిస్తుంది. లోపలికి వెళ్ళాక Silence, Q (queue), No smoking అని కనిపిస్తాయి. దేవుడికి చేసే సేవల జాబితా ఇంగ్లీషులో రాసి గోడకి తగిలిస్తున్నారు. Ticket Counter అని రాసుండడమే కాక ఆ టిక్కెట్లూ, రశీదులూ, టోకెన్‌లూ అన్నీ ఇంగ్లీషులోనే ఉంటాయి. ఇహ భక్తులకి సంబంధం లేని కార్యాలయ సామగ్రి అయిన దేవాలయ చిట్టాలూ, లెక్కలూ, ఆవర్జాలూ, కవిలెలూ, ఉత్తర ప్రత్యుత్తర వ్యవహారాలూ అన్ని సర్వం సమస్తం ఇంగ్లీషులోనే ! ఇంకా శంకుస్థాపన ఫలకాలూ, దాతల పేర్లు కూడా ఇంగ్లీషులోనే !

ఈ మధ్య గణపతి సచ్చిదానందస్వామి ఆశ్రమంలో ఇంకో వైచిత్రి కూడా గమనించాను. అక్కడ పైన చెప్పిన విధంగా ఫలకాలూ, టిక్కెట్లూ ఉండడమే కాక మంత్రాల్ని ఇంగ్లీషులో ముద్రించిన శాలువాలు కప్పుకొని పూజారులు పూజలు చేయడం గోచరించింది. ఉండబట్టలేక అడిగేశాను : "మీరు హిందూదేవాలయంలో పనిచేస్తూ ఇలా ఇంగ్లీషులో రాసున్న శాలువాలతో పూజలు చేయొచ్చునా ? దీని బదులు జీన్ ప్యాంట్లేసుకొని పూజ చెయొచ్చు గదా ?" అని ! అతని పక్కనున్న కొంచెం పెద్ద పూజారి అందుకొని "భాష ఏదైనా ఆ స్వామినామం ఉంటే చాలని మా ఉద్దేశం" అని సమర్థించుకోబోయాడు. "బావుందండీ ! కానీ సంప్రదాయం సంప్రదాయమే కదా ? నా మనస్సు కలుక్కుమంది అందుకే అడిగాను" అన్నాను నేను. నా నోటిదాకా ఎన్నో మాటలొచ్చాయి. కానీ నేనక్కడికి వెళ్ళిన ప్రయోజనం అక్కడి పూజారులతో వాదించడం కాదు గనుక నోరు మూసుకొని పూజచేయించి బయటపడ్డాను. మంత్రాలయ రాఘవేంద్రస్వామి వారి ఆలయంలో కూడా సర్వేసర్వత్ర ఇదే తంతు. సేవ చేయించిన భక్తులకి స్వామినామాన్ని శ్లోకాన్ని ఇంగ్లీషులో ముద్రించిన సిల్కు శాలువా బహుకరిస్తారు. ఇంగ్లీషు అక్షరాల్లో మఠం పేరు చెక్కిన స్వామివిగ్రహాన్ని ఇస్తారు. ఇక్కడి వైచిత్రి ఇంకో రకంగా ఉంటుంది. భాష విషయంలో ఇంత సంప్రదాయ ఉల్లంఘన చేస్తున్న మంత్రాలయ మఠం వారు ప్యాంటూ, చొక్కా ధరించిన భక్తులకి భోజనం పెట్టరు. పరాయిభాషని ఆప్యాయంగా కౌగలించుకున్నవారు పరాయివేషాన్ని మాత్రం ఎందుకలా కౌగలించుకోలేక పోతున్నారో వారే చెప్పాలి. నా దృష్టిలో ఆ రెండూ మన మతానికి విసర్జనీయాలే.

ఇలా ఉన్నారు మతాచార్యులు, తాము చెడిపోయింది గాక తతిమ్మా హిందువులందఱినీ చెడగొడుతూ ! వీళ్ళని హిందువులు నమ్ముకున్నదొకదానికి. వీళ్ళు ఆచరణలో చేస్తున్నది మాత్రం ఇంకొకటి. వీళ్ళు మధ్వులో, వైష్ణవులో, శైవులో, స్మార్తులో ఎవరైతేనేంటి ? ఏ ఱాయైతేనేం పళ్ళూడగొట్టుకోవడానికి ? మఱి దేవాలయాల్లో క్రైస్తవుల్ని నియమిస్తే మనమెందుకు నెత్తీ నోరూ లబలబా కొట్టుకోవడం, ఇక్కడ పనిచేస్తున్న బ్రాహ్మలే ఇలా క్రమక్రమంగా మానసిక, అనుష్ఠాన క్రైస్తవులుగా మారిపోతున్నప్పుడు ?

నిజమేనా ? భాష ఏదైనా ఆ స్వామినామం ఉంటే చాలా ?

దీన్ని కొంచెం లోతుగా పరిశీలిద్దాం. మొదట్లో ఈ దేశంలో ఇంగ్లీషువారి సైనికస్థావరాలకే పరిమితమైన ఇంగ్లీషు, వారికి రాజకీయాధికారం దఖలుపడ్డాక కార్యాలయాల్లో ప్రవేశించింది. అటుపిమ్మట పాఠశాలల్లోకి ప్రవేశించింది. పిదప ఇళ్ళలోకి ప్రవేశించింది. ఇప్పుడు సంప్రదాయానికీ, సంస్కృతులకీ కాణాచిగా నిలవాల్సిన దేవాలయాల్ని సైతం సంపూర్ణంగా ఆక్రమించేసింది. ఇక్కడ నేర్చుకోవాల్సిన గుణపాఠం "ఏదీ అక్కడితో ఆగదు" అని ! ఈరోజు ఏ భాషయినా ఏ లిపైనా ఫర్వాలేదంటున్నవారు ఱేపు ఏ దేవుడైనా ఫర్వాలేదంటే ? వాళ్ళు అనేదేంటి ? వాళ్ళ బదులు భక్తులే అనేస్తారు. ఱేపు మంత్రాలు కూడా ఇంగ్లీషులోనే చదివే సంభావ్యతని నేను త్రోసిపుచ్చలేను. అలాగే ఇంగ్లీషు రామాయణాలూ, ఇంగ్లీషు గీతలూ మైకులు పెట్టి మఱీ వినిపిస్తారేమో తెలియదు. ఆ తరువాత వాటి స్థానంలో బైబిల్ వినబడుతుంది. మతానికీ, జాతీయతకీ, సంస్కృతికీ, భాషే ఆయువుపట్టు. భాష మారితే అన్నీ మారిపోతాయనే జ్ఞానం ఈ జాతికెప్పుడు కలుగుతుంది ? ఇంగ్లీషేమైనా భారతీయభాషా ? అదేమైనా మన మతానికి సంస్కృతంలా పవిత్రమైన భాషా ? ఇతరదేశాలవాళ్ళకి మన సంస్కృతిని పరిచయం చేయడం కోసం మాత్రమే ఇంగ్లీషు. మనలో మనకి ఇంగ్లీషు అవసరమా ? మన దేవాలయాల్లో ఇంగ్లీషు అవసరమా ? ఇతరదేశాలతో వ్యవహరించడం కోసం ఇంగ్లీషన్నారు. తలూపాము. సైన్సూ, టెక్నాలజీ ఇంగ్లీషులో ఉన్నాయన్నారు. సరేనన్నాము. కంప్యూటర్లకోసం ఇంగ్లీషన్నారు చేతులెత్తేశాము. ఇప్పుడు దేవాలయాల్లో కర్ణకఠోరంగా ఈ ఇంగ్లీషేంటి ? అది కనీసం మనల్ని ప్రేమగా చూసుకున్నవాళ్ళ భాషైనా కాదు.

మనం ఇలా మన భాషల స్థానంలో అవి ఎక్కడుంటే అక్కడల్లా వాటిని ఎత్తి అవతల పారేసి అతికినా అతక్కపోయినా ఇంగ్లీషుని ప్రతిష్ఠిస్తున్నాం. తద్ద్వారా మనం చరిత్రలో మన ఉనికినీ, మన పూర్వీకుల ఉనికినీ రద్దు చేసిపారేస్తున్నాం. తెల్లవాళ్ళ చేతుల్లో నశించిపోయిన ఎన్నో ఆఫ్రికన్, అమెరికన్ తెగల దారిలో మనం నడుస్తున్నాం, మహోజ్జ్వలమైన చరిత్రా, సంస్కృతీ ఉండీ కూడా ! ఇంతమందిమి ఉండీ మనం ఒక భాషాజాతిగా నిష్కారణంగా అనవసరంగా ఎవరూ మనల్ని చంపకుండానే అంతరించిపోతున్నాం. కాదు, విదేశీ భాషావ్యామోహంతో మనల్ని మనమే అంతం చేసుకుంటున్నాం. ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్నాం. ఇలా కొనసాగితే భావితరాలకి మనం దొఱక్కుండా పోతాం. మన పేర్లు, మన పూర్వీకుల పేర్లూ వినిపించవు. మన ఘనతలు కనిపించవు. ఇంగ్లీషే కనిపిస్తుంది. ఇంగ్లండే వినిపిస్తుంది. భవిష్యత్తులో ప్రతిదానికీ మూలాలు తెల్లవాళ్ళలోనే వెతకబడతాయి. ఆంధ్రా తెలియదు. ఆంధ్రుల గొప్పతనం తెలియదు. అసలు మనమంటూ మనుషులం ఉన్నామని కూడా భావితరాలకి ఎఱుక కలిగే అవకాశం లేదు.

ఈ దేశంలోంచి ఇంగ్లీషువాళ్ళని వెళ్ళగొట్టి వాళ్ళదైన ప్రతిదాన్నీ ఆబగా అప్యాయంగా కావిలించుకున్న ఈ మానసిక బానిసల జాతికి స్వాతంత్ర్యం ఎందులోనో, దేనికో నా కర్థం కావడంలేదు. మనకీ కుహనా స్వాతంత్ర్యం లేనిరోజుల్లోనే మనం సరైన మార్గంలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నది.

(కలగూరగంప బ్లాగునుంచి)

హోటళ్ళ సంస్కృతికి ప్రత్యామ్నాయం అవసరం

హైదరాబాదులో ఆదివారం రోజున బయటికి రావాలంటే భయం. మిహతా వారాల్లో కంటే ఆదివారం పూట వాహనాల రద్దీ జాస్తి. రోడ్డు మీద మనల్ని పద్మవ్యూహం లా చుట్టుముట్టే ప్రతివాహనం మీదా ముందుసీట్లో ఒక మగవాడు, వెనకసీట్లో మహిళ(లు). ఇది ఆ రోజు సర్వసాధారణంగా కానవచ్చే దృశ్యం. "ఆదివారం పూటే ఎందుకిలా ?" అనడిగితే చాలా ఉంది చెప్పడానికి. పాపం, ఆ మగవాళ్ళు "కనీసం ఆదివారమన్నా కాస్త ఆలస్యంగా నిద్రలేద్దాం. క్యాంటీన్ వంటని ఒక్కరోజైనా మర్చిపోయి ఇంటివంట రుచిచూద్దాం. భార్యాబిడ్డలతో కాసేపు సరదాగా కబుర్లు చెప్పుకుందాం, క్యారమ్సూ, ఛెస్సూ ఆడుకుందాం. చాలా కాలంగా చదవాలని ముచ్చటపడి కొనుక్కున్న పుస్తకాన్ని కనీసం ఈ వారమైనా తెఱిచి చూద్దాం." అని ఏవేవో ఊహలతో ఉంటారు. కానీ ఆ రోజు కూడా వాళ్ళని ప్రశాంతంగా ఒకపూట నిద్రపోనివ్వరు పూర్తికాలిక గృహిణులైన ఆ భార్యలు. "నన్ను బయటికి తీసుకెళతావా ? ఛస్తావా ? నాకు అలా తిరిగి రావాలనుంది" అని బలవంతంగా భర్తల్ని బయటికి బయల్దేఱదీస్తారు. "రోజూ అన్నిచోట్లకూ తిరిగీ తిరిగీ నాకు విసుగొచ్చింది" అని అనదల్చుకున్న ఆ భర్త మాటలు గుండె గొంతుకలోన కొట్లాడినట్లు లోలోపలే అణిగిపోతాయి. ఆ రోజుకిహ ఆ ఇంట్లో వంట ఉండదు. సినిమా మల్టిప్లెక్సు, షాపింగు మల్టిప్లెక్సు, భోజనం మల్టిప్లెక్సు, కాలకృత్యాలు కూడా మల్టిప్లెక్సు.. ఇంటికొచ్చాక బి-కాంప్లెక్సు.

మనకు మన మనుషులు మధురస్మృతులు కావడం మానేసి హోటళ్ళు, సినిమాహాళ్ళూ, ప్లాస్టిక్ చెత్తతో నిండిన పార్కులూ, వాహనరద్దీలూ, పొగలూ, దుమ్మూ, ధూళీ, కాలుష్యం - ఇవన్నీ మధురస్మృతులుగా పరిణమించడం విచారకరం. ఈ రకమైన గృహ అశాంతికి ఒక కారణం - హోటల్ భోజనాలు ఇంట్లో భోజనాల కంటే బావుంటాయనే వృథాభ్రాంతి. అలా ఖర్చుపెట్టడం దర్జా అనే మఱో భ్రాంతి. దాన్ని విశ్రాంతిగా భావిస్తూ, ఒక sense of wellbeing ని అనుభూతి చెందాలని ప్రయత్నించే అమాయకత్వం. ఇది ఎక్కువభాగం వారపత్రికల్లో సీరియళ్ళు చదవడం వల్లా, టీవీలలో సీరియళ్ళు చూడ్డం వల్లా మన కుటుంబాల మీద పడ్డ ప్రతీప ప్రభావం. అదే సమయంలో ధనిక, ఎగువ మధ్యతరగతి జీవనశైలిని అనుభూతి చెందాలనే ఉత్సుకత. సరే, అది ప్రస్తావనాంతరం.

ప్రయాణంలో ఆచారం అర్ధభాగమే అన్నారు పెద్దలు. కనుక ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు హోటళ్ళ దగ్గఱ రాజీపడొచ్చు. తప్పులేదు. కానీ ఉన్న ఊళ్ళోనే ఉంటూ ఈ అనాచారాలేంటి ? హోటళ్ళు హోటళ్ళుగా ఉండడం మానేసి అవి హిందూజాతికి దేవాలయాలతో సమానమైన ప్రాముఖ్యం గల సంస్థలుగా మారడం చాలా బాధ కలిగిస్తోంది. కొద్ది సంవత్సరాల క్రితం ఒకాయన ఉత్తరాది నుంచి దిగొచ్చి హైదరాబాదు చందానగర్ లో ఒక హోటల్లో మకాం పెట్టాడు "జ్యోతిష్యం చెప్పబడును" అంటూ ! హోటల్ లో మకాం పెట్టి వైద్యం చేసేవారి గుఱించి విన్నాం. జ్యోతిష్యం చెప్పేవారు కూడా ఉన్నారని తెలియడం అదే మొదటిసారి.

అదే విధంగా ఈ మధ్య హోటళ్ళలో పెళ్ళిళ్ళు, గర్భాధానాలూ, ఉపనయనాలూ చేయడం గుఱించి వింటున్నాను. ఇందుకు బ్రాహ్మణులు ఎలా అనుమతిస్తున్నారో నాకు తెలియదు. ఎలా చూసుకున్నా సరే, అవి ఎంత ఖరీదైన హోటళ్ళయినా సరే, హోటళ్ళు పవిత్రమైన ప్రదేశాలు మాత్రం కావు. అక్కడ నానాజాతులవారూ, నానా చిత్ర (చెత్త) అలవాట్లవారూ బసచేస్తారు. అక్కడ కొందఱు జనం బాత్‌రూములకీ, టాయిలెట్లకీ వెళ్ళి కాళ్ళూ చేతులూ కడుక్కోకుండా తిరిగేస్తూ ఉంటారు. అవి అనేక నీచ కార్యకలాపాలకు నిలయాలు. రౌడీలూ, గూండాలూ అక్కడ గదులు తీసుకొని "ఎవఱిని లేపెయ్యాలా ?" అని హింసాత్మక సమాలోచనలు చేస్తారు. భారీ లంచాల డీలింగులు కూడా అక్కడ కుదుర్చుకుంటూ ఉంటారు. అక్కడి సమావేశ మందిరాలలో తఱచుగా మందుపార్టీలు జఱుగుతుంటాయి. పిలుపుబాలికలు చాలా తఱచుగా హోటళ్ళని సందర్శిస్తూంటారు. అలాంటిచోట్ల కూర్చుని "గణానాం త్వా గణపతిం హవామహే, కవిం కవీనాం.." అని దేవతల్ని ఆవాహన చేస్తే వారు వస్తారా ? మన నైవేద్యాలు స్వీకరిస్తారా ? మన క్రతువుల్ని సఫలం చేస్తారా ? ఎవఱెవఱో, ఎందఱెందఱో ఎక్కితొక్కిన పరాయి ముఱికిమంచాల మీద మన గర్భాధాన మహోత్సవాలు జఱుపుకోవడంలోని వెగటునీ, అసహ్యాన్ని ఈ హిందూజాతి అనుభూతి చెందడం లేదేమీ ? మన మతధర్మ స్పృహనీ, మనో సున్నితత్వాల్ని మొఱటుబార్చి మనల్ని ఇలా మనుషుల స్థాయి నుంచి పందుల స్థాయికి దిగజార్చినదెవఱు ?

ఈ వెధవపని చేస్తున్నది మనం (హిందువులం) మాత్రమేననీ, ఇతరమతాలవారు ఇప్పటికీ తమ యొక్క సకలసబ్బండు కర్మల్నీ, సంస్కారాల్నీ తమ ప్రార్థనాలయాల్లోనే నిర్వహిస్తున్నారనీ ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేసుకోవడం అవసరం. ఇంట్లో వివాహం కుదఱకపోతే కల్యాణమండపాలన్నారు. సమ్మతించాం. ఇంట్లో ఆబ్దికాలు కుదఱకపోతే అవి జఱిపించే బ్రాహ్మల ఇళ్ళకే వెళుతున్నామన్నారు. తల పంకించాం. పెళ్ళిముహూర్తానికి రాలేనివాళ్ళ కోసం హోటల్లో వారిని కలుసుకునే కార్యక్రమం (రిసెప్షన్) ఏర్పాటు చేశామన్నారు. కానీ అలా మెట్టుమెట్టూ దిగిపోతూ - ఈరోజు మఱీ అంకఛండాలంగా హోటళ్ళలో పెళ్ళిళ్ళూ, గర్భాధానాలూ, ఉపనయనాలూ, బ్రహ్మోపదేశాలూ ఏంటి బాబూ ? హోటళ్ళేమైనా దేవాలయాలా ?

వైదిక/ శ్రౌత/స్మార్త క్రియల నిర్వహణకు సరైన కాలమూ, దేశమూ అవసరం అన్నారు పెద్దలు. యోగాభ్యాసానిక్కూడా సరైన కాలమూ, దేశమూ అవసరమని హఠయోగప్రదీపికలోను, భగవద్గీతలోను చెప్పబడింది. కానీ హోటళ్ళు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోను ఆ శ్రేణిలో చేఱవు. పూటకూళ్ళ కొంపల్లో గదులు అద్దెకు తీసుకొని శ్రౌతమూ, స్మార్తమూ నిర్వహించుకో వలసినదని ఏ ధర్మశాస్త్రమూ అనుశాసించి ఉండలేదు.

"గ్రాండ్ కాకతీయలో ఉపనయనము చేసికొనుము"

"హోటల్ వైస్రాయ్ లో పెండ్లి చేసుకొనుము."

"కృష్ణా ఓబెరాయ్ లో శోభనము జఱుపుకొనుము"

"అనేక బ్యాంకుల్ని యథాశక్తి ముంచి రాజీవ్ రెడ్డిగారు నిర్వహిస్తున్న ఖరీదైన కంట్రీక్లబ్ లో నీ తండ్రికి తద్దినము పెట్టుము"

అని ఏ గ్రంథంలోను వ్రాసిలేదు. ఒకవేళ మన ఇళ్ళలో ఈ క్రియల్ని నిర్వహించుకోవడం అధునాతన జీవనశైలిలో ఏ కారణం చేతనైనా వీలుపడకపోతే, హిందువులమంతా కలిసి ప్రతి ఊళ్ళోను వాటి కోసం ప్రత్యేక భవనాలు కట్టుకుందాం. అంతే తప్ప ఈ హోటళ్ళ వ్యామోహంతో తరతరాల పవిత్ర సంప్రదాయాన్ని భ్రష్టుపట్టించరాదు.

నైవేద్య పద్ధతి

మనిషీ తిండి తింటాడు. పశువులూ తిండి తింటాయి. పశువులకి దైవస్పృహ లేదు. మనిషికి ఉంది, ఉండాలి. అదే పశుత్వానికీ, మానవత్వానికీ మధ్య గల ప్రధానమైన భేదం. ప్రపంచంలో తఱచుగా వినపడే నీతులన్నీ నిగ్రహానికీ, కృతజ్ఞతకీ సంబంధించినవి. అందుచేత మానవుడి నీతిమయ జీవనం ముందు భగవంతుడికి కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోవడంతో మొదలవుతుంది, అవ్వాలి.

మనం రోజూ తినే తిండి అనేక సంక్లిష్ట దశాభేదాల్ని దాటుకొని అంతిమంగా మన నోట్లోకొచ్చిపడుతున్నది. ఆ యావత్తు దశాభేదాల్లోను మనిషి చేసే కృషికి అడుగడుగునా సహకరిస్తున్న భగవల్లీలావిశేషం ఉంది. ఆ లీలావిశేషమే లేకపోతే మనం దున్నినా విత్తలేం. విత్తినా మొక్కలు రావు. వచ్చినా ధాన్యం పండదు. పండినా దాన్ని ఇంటికి తెచ్చుకోలేం. తెచ్చుకున్నా తినలేం. ఇలా అడుగడుగునా మనం అత్యంత ప్రాథమికమైన తిండి అవసరాల కోసం భగవత్కృప మీద ఆధారపడి ఉన్నాం. అందుచేత ఆ ఆహారద్రవ్యాల్ని ఆహారరూపంలోకి మార్చుకోగలిగిన తరువాత భగవంతుణ్ణి విధివిధానంగా పూజించి వండినవాటిని భగవంతుడి సన్నిధిలో పెట్టి "హే భగవాన్ ! ఇది నీ దయామృతవర్షం. మమ్మల్ని బతికించడం కోసమే నువ్వు దీన్ని సృష్టించావు. నీ ప్రసాదం కావడం చేత ఇది పరమ పవిత్రమైనది." అని కృతజ్ఞతలు చెప్పుకొని దాన్ని భుజించడం ఉత్తమం. ఈ విధమైన స్తోత్రం చేత ఆయన మిక్కిలి సంతోషిస్తాడు. వారికి ఈ జన్మలోనే కాక రాబోయే జన్మల్లో కూడా ఆహారాదులకు లోపం లేకుండా చూసుకుంటాడు. వారి వంశంలో కూడా ఏ విధమైన లోటూ ఉండదు.

ఈ విధమైన హృదయపూర్వక భగవన్నివేదనకి హిందూధర్మంలో నైవేద్య సమర్పణ అని పేరు. నైవేద్య సమర్పణలో కొన్ని సంప్రదాయాలున్నాయి. ముఖ్యంగా--

౧. ఇంట్లో నైవేద్యంగా సమర్పించబడే ఆహారపదార్థాలు శాకాహారమైనా కావచ్చు. మాంసాహారమైనా కావచ్చు. మొత్తమ్మీద మనం తినేదే పెట్టాలి. శాకాహారమే అయి ఉండాలనే నియమమేమీ లేదు. అయితే కొందఱు మాంసాహారాన్ని ఎందుకు వద్దంటారంటే - మాంసాహారాన్ని సమర్పించేవారు సాధారణంగా అబ్రాహ్మణులై ఉంటారు. మనం భగవంతుడికి ఏది సమర్పిస్తే అదే మనకి వచ్చే జన్మలో వందరెట్లుగా సంప్రాప్తమౌతుంది. కనుక వారు వచ్చే జన్మలో కూడా మాంసాహార కుటుంబాలలోనే జన్మించాల్సి వస్తుంది. అతిమాంసాహార వ్యసనం వల్ల మరుజన్మలో జాతకంలో సర్పదోషాలు ప్రవేశిస్తాయి. ఆధ్యాత్మిక పురోగతికి అదొక పెద్ద ఆటంకమని పూర్వీకులు భావించారు. కాని భవిష్యపురాణాది గ్రంథాల్లో చెప్పిన ప్రకారం - కలియుగంలో బ్రాహ్మణుల్లో కంటే అబ్రాహ్మణుల్లోనే ఎక్కువమంది ఆధ్యాత్మిక మహాపురుషులు జన్మిస్తారు. (జన్మించారు) కనుక యుగధర్మాన్ని బట్టి అదొక లోపంగా భావించనక్కఱలేదు.

౨. ద్రవ్యశుద్ధి చాలా ముఖ్యమైన విషయం. అంటే ఏ విధమైన ధనంతో ఆ ఆహారాన్ని సిద్ధం చేశారు ? అది అక్రమార్జితమా ? సక్రమార్జితమా ? హింసార్జితమా ? అహింసార్జితమా ? ద్రవ్యశుద్ధి లోపించిన నైవేద్యాల్ని భగవంతుడు తిరస్కరిస్తాడు.

౩. అలాగే తమకి మధుమేహం ఉంది గదా అని దేవుడికి తీపిలేని వంటలూ, లేదా తమకి రక్తపోటు ఉంది గదా అని ఆయనకి ఉప్పువెయ్యని వంటలూ నైవేద్యంగా సమర్పిస్తూంటారు. అది అవాంఛనీయం. ఇందాక చెప్పిన సూత్రం ప్రకారం మనం దేన్ని సమర్పిస్తామో దాన్నే ఆయన వందరెట్లుగా మనకి తిరిగిస్తాడు కనుక అవే మధుమేహం, రక్తపోటూ మనకి మఱుజన్మలో కూడా సంప్రాప్తమౌతాయి. మళ్ళీ అదే చప్పిడి తిండి మనకి వందరెట్లుగా ప్రత్యక్షం.

౪. దేవుడికి ఏది పెట్టినా, ఎంత పెట్టినా ఫర్వాలేదనే అపోహలో చాలామంది హిందువులు బతుకుతున్నారు. అందుచేత ఏదైనా దైవకార్యం వచ్చినప్పుడు వారు వంటకాల్లో తగినన్ని సంబారాలు వెయ్యకుండా మానవమాత్రుడెవడూ నోట్లో వేసుకోలేని విధంగా పదార్థాలు వండి వాటినే ఇంట్లోను, దేవాలయాల్లోను సమర్పిస్తున్నారు. దేవుడికి ఏం పెడతామనేది, ఎంత పెట్టాలనేది మన స్థితిగతుల్ని బట్టి నిర్ణయమైపోయే ఉంటుంది. మనం సమాజంలో తగుమాత్రపు హోదాలో బతుకుతున్నప్పుడు దేవుడి చేత dieting చేయించడం అన్యాయం. మన స్థితి నిజంగా బాలేకపోతే ఆయనే సర్దుకుపోతాడు. కిందటేడాది హైదరాబాదు బోనాల్లో అమ్మవారు పూనినప్పుడు "నీకేం కావాలి తల్లీ ?" అని భక్తులడిగారు. "నాకీమధ్య మాంసం పెట్టడం మానేశారేంట్రా ?" అనడిగారు అమ్మవారు. "జీవాల్ని బలివ్వడం మీద ప్రభుత్వం నిషేధం విధించింది తల్లీ ! శాకాహారంతో తృప్తిచెంది మమ్మల్ని కాపాడవమ్మా !" అని వేడుకున్నారు భక్తులు. అమ్మవారు శాంతించి "సరే ! అలాగే కానివ్వండ్రా" అన్నారు.

౫. "శ్రియా దేయమ్, హ్రియా దేయమ్, భియా దేయమ్, సంవిదా దేయమ్" అన్నారు వేదఋషులు. అంటే కలిగినంతలో పెట్టాలి. ఎక్కడైనా పొఱపాటు జఱుగుతుందేమోననే జాగ్రత్తతో పెట్టాలి. భయభక్తులతో పెట్టాలి. ఆలోచించి పెట్టాలి అని అర్థం. భగవంతుడు బాల్యప్రియుడు. అమ్మవారికి ఎనిమిదేండ్ల పిల్లగా దర్శనమివ్వడం అభిమతమైనట్లే అయ్యవారికి ఆఱేళ్ళ పిల్లగాడుగా దర్శనమివ్వడం మిక్కిలి ఇష్టం. కీ.శే. జిడ్డు కృష్ణమూర్తిగారు తాను అమ్మ (అనీబీసెంట్) తో కలిసి వైకుంఠానికి వెళ్ళినప్పుడు అక్కడికి ఒక ఆఱేళ్ళ పిల్లవాడు వచ్చాడని "ఆయనే భగవంతుడు. నమస్కారం చేసుకో" మని వెంటనున్న ఋషులు హెచ్చఱించారనీ వ్రాశారు At the Feet of the Master అనే గ్రంథంలో ! అందుచేత ఒక చిన్నపిల్లవాణ్ణి ఎలా ముద్దుచేసి, బతిమాలి, వెంటపడి అన్నం తినిపిస్తామో అలాగే, అంతటి తత్పరతతోనే భగవంతుడికి నైవేద్యం పెట్టాలి.

౬. బయట కొన్న వంటకాల్ని నైవేద్యం పెట్టకూడదు. అవి వ్యాపారనిమిత్తం అనేక రకాలైన అశౌచాలకి గుఱై ఉంటాయి కనుక ఎట్టి పరిస్థితుల్లోను అవి పనికిరావు.

౭. నిలవ ఉన్నవీ, పులిసిపోయినవీ అయిన పదార్థాల్ని ఇంట్లో వండినా సరే నైవేద్యానికి పనికిరావు. అయితే సంతోషీమాత తప్ప మిహతా అందఱు దేవతల విషయంలోను కొత్తపెరుగుకు మినహాయింపు ఉంది. గ్రామదేవతలకైతే చద్దెన్నం మహాప్రీతికరం.

౮. తమ సొంత యింట్లోను, తమ సొంత ఆఫీసులోను నైవేద్యాన్ని తాము (గృహిణి, గృహస్థుడు/ యజమానుడు, యజమానురాలు) స్వయంగా గానీ, తాము నియమించిన వేదబ్రాహ్మణుడు గానీ సమర్పించాలి. ఇతరులు పనికిరారు.

౯. నైవేద్యంలో బెల్లం ముక్క, నేతి అభిఘారమూ తప్పనిసరి.

౧౦. హారతి ఇచ్చాకనే నైవేద్యం.

౧౧. నైవేద్యం పెట్టేటప్పుడు ఆహార పదార్థాల చుట్టూ కుడిచేత్తో నీళ్ళు చిలకరించి సంబంధిత దేవతాస్తోత్రం చదవాలి. ఏ దేవుడికైనా, దేవతకైనా పనికొచ్చే సర్వదేవతోపయోగి శ్లోకం :

శ్లో|| బ్రహ్మార్పణమ్ బ్రహ్మహవిర్ బ్రహ్మాగ్నౌ బ్రహ్మణా హుతమ్ |
బ్రహ్మైవ తేన గన్తవ్యమ్ బ్రహ్మకర్మసమాధినా ||

విష్ణుమూర్తికీ, ఆయన అవతారాలకూ అయితే--

శ్లో|| పత్రమ్ పుష్పమ్ ఫలం తోయం యస్తే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి |
తద్భవాన్ భక్త్యుపహృతమ్ అశ్నాతి ప్రయతాత్మనః ||
శ్లో|| యత్కరోమి యదశ్నామి యజ్జుహోమి దదామి యత్ |
యత్ తపస్యామి గోవింద తత్కరోమి త్వదర్పణమ్ ||

శ్లో|| కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా
బుద్ధ్యాఽఽత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ |
కరోమి యద్యత్ సకలమ్ పరస్మై
నారాయణేతి సమర్పయామి ||

ఏ కులస్థులైనా సరే, ఏ దేవీదేవతలకైనా నైవేద్యం పెట్టేటప్పుడు --

ఓం సత్యమ్ చిత్తేన పరిషించామి | అమృతమస్తు | అమృతోపస్తరణమసి స్వాహా |

అని నైవేద్యం చుట్టూ నీటి బిందువుల్ని చిలకరించాలి. తరువాత--

ఓమ్ ప్రాణాయ స్వాహా ! ఓం వ్యానాయ సాహా | ఓమ్ ఉదానాయ స్వాహా | ఓం సమానాయ స్వాహా | ఓమ్ బ్రహ్మణే స్వాహా |

అని కుడిచేత్తో ఆహారపదార్థాల్ని దేవుడికి/ దేవతకు చూపించాలి.

మధ్యేమధ్యే పానీయం సమర్పయామి

అని నైవేద్యం మీద మళ్లీ నీటిబిందువుల్ని ప్రోక్షించాలి.

నమస్కరోమి అని సాష్టాంగం చేసి లేవాలి.

౧౨. దేవుడికి దిష్టి తగలకుండా ఆ కాసేపు గది తలుపు మూసెయ్యాలి. లేకపోతే భోజనప్రియత్వం గలవారు ఆ ఆహారపదార్థాల వంక కుతూహలంగా, సాభిప్రాయంగా చూసినప్పుడు వాటిల్లో రంధ్రాలేర్పడడం, రంగుమారడం జఱుగుతుంది. ఆ మార్పుల్ని యోగులు మాత్రమే తెలుసుకోగలరు. ఒకటి-రెండు నిమిషాల తరువాత లోపలికెళ్ళి మళ్ళీ దేవుడికి నమస్కారం చేసుకొని ఆహార పదార్థాల్ని తీసుకురావాలి.

వేదమంత్రాభ్యాసం పురుషులకే విహితం

మన పూర్వశాస్త్రాల్లో స్త్రీలకి వేదమంత్రోచ్చారణ గానీ, వేదమంత్రాల్లో శిక్షణ గానీ ఎక్కడా నిర్దేశించినట్లు కనిపించడంలేదు. పైపెచ్చు దానిపై నిషేధాలు కూడా విఱివిగా కనిపిస్తున్నాయి. బ్రాహ్మణ కుటుంబాల చరిత్రలో కూడా ఏ బ్రాహ్మణస్త్రీ గానీ వేదాభ్యాసం చేసినట్లు దాఖలాలు లేవు. నా మటుకు నేనిది ఒక పెద్ద లోపమని భావించను. ఎందుకంటే పూర్వులు ఏది చెప్పినా దానికేదో ఒక మంచి కారణం తప్పకుండా ఉంటుందని నా దృఢవిశ్వాసం. స్త్రీలు వేదార్థాన్ని తెలుసుకోవడానికి మాత్రం అభ్యంతరం కనిపించడంలేదు. కానీ మంత్రాలు వేఱు.

ఇందులోకి ఆధునిక రాజకీయ సిద్ధాంతాలైన సమానత్వం, స్త్రీల హక్కులు, అణచివేత మొదలైన గాడిదగత్తర లాక్కురావడం మిక్కిలి అసమంజసమని నా అభిప్రాయం. ఆ మాటకొస్తే మతంలోకి మతేతర కాన్సెప్టుల్ని లాక్కురావడం ఎప్పుడైనా అభ్యంతరకరమే. మతానికి ఋషులే ప్రమాణం. ఇంకెవరూ ప్రమాణం కాదు. ఇంకెవరినీ మతావలంబులు అనుసరించాల్సిన అవసరం లేదు. మతానికి రాజకీయాల కంటే, చట్టాల కంటే సైన్సుకంటే వేఱుగా తనదంటూ ఒక సొంత దృక్పథం ఉంది. ఆ దృక్పథం నుంచే దాన్ని చూడాలి. మనక్కావాల్సింది ఈ కాలపు విదేశీ కాన్సెప్టుల కనుగుణంగా మన సంప్రదాయాన్ని వ్యాఖ్యానించుకోవడం కాదు. మన సంప్రదాయాన్ని దాని దృష్టితోనే చూడాలి. ఇతరదృష్టులు పనికి రావు. కష్టమైనా, నిష్ఠూరమైనా సత్యశోధనాదృష్టి కావాలి. మన పూర్వీకులు ఏం చెప్పారు ? ఆచరణలో ఏం చేశారు ? ఇవే మనక్కావాల్సినవి.

వేదాలు కాకపోతే వాటికి ప్రత్యామ్నాయభూతాలైన మతగ్రంథాలు చాలా ఉన్నాయి. ఈనాడు మన ఆధ్యాత్మిక జీవనానికి గానీ మతవిద్యకి గానీ వేదాలు తప్పనిసరి కాదు. అయితే ఈ రోజుల్లో స్త్రీలే కాక పురుషులు కూడా వేదాభ్యాసం మానేశారు కనుక ఇప్పుడీ చర్చ పెద్దగా ఉపయుక్తం కాదు. చినజీయర్ గారు దళితులకి వేదాలు బోధించడానికి సంసిద్ధత వ్యక్తం చేసి ఏడాదవుతున్నా ఇప్పటికీ ఒక్క దళితుడు కూడా వారి ఆశ్రమాల్లో చేఱలేదు. ఉన్న వాస్తవ పరిస్థితి ఇది. స్త్రీలకి వేదమంత్రాల శిక్షణని పూర్వులు వద్దన్నారా ? వద్దంటే ఎందుకు వద్దన్నారనేది ఈ వ్యాసంలో శోధిస్తున్నాము.

పాశ్చాత్యుల మాదిరి జ్ఞానాన్ని మన పూర్వీకులు కనిపించిన ప్రతివారికి (Mass education drive) ఉద్దేశించలేదు. ఇక్కడ యోగ్యతకే అగ్రతాంబూలం. భారతీయ విద్యావ్యవస్థలో గురువు శిష్యుల్ని పోగేసి డబ్బు సంపాదించుకోడు. శిష్యుడే జ్ఞానదాహంతో గురువును వెతుక్కుంటూ వెళ్ళాలి. అతని అర్హత, యోగ్యత, గురుభక్తి, శ్రద్ధ, శక్తి మొదలైన వాటిని సాకల్యంగా పరీక్షించి అతన్ని తన సేవలో నియోగించి చూచి, ఆ తరువాతనే అతనికి విద్యోపదేశం చెయ్యడం భారతీయ సంప్రదాయం. ఈ సంప్రదాయంలో స్త్రీల జీవితం ఇమడదు. వారు మగవారి వలె గురువుని వెతుక్కుంటూ ఇల్లు వదిలి వెళ్ళడం ఈ దేశంలో ఊహకందనిది. ఈ కాలపు పబ్లిక్ స్కూల్ తరహా బళ్ళు ప్రాచీనకాలంలో ఎఱగరు. దగ్గఱలో తెలిసిన గురువుల వద్ద చేఱాలన్నా మగపిల్లల వలె వారిని చిన్నవయసులోనే తల్లిదండ్రుల నుంచి వేఱుచేసి విద్య నిమిత్తం గురువుగారి ఆశ్రమంలోనే ఉండే విధంగా చెయ్యడం ఎక్కడా వినపడలేదు, కనపడలేదు. బ్రహ్మచారులు ముప్ఫయ్యో యేట విద్యాభ్యాసాన్ని ముగించి, బ్రహ్మచర్యాశ్రమాన్ని విడిచిపెట్టి వివాహం చేసుకోవాలని మనువు చెప్పాడు. అది ఆడపిల్లల విషయంలో సాధ్యం కాదనేది జగద్విదితమే. అదీ గాక ఆశ్రమధర్మాల్లో స్త్రీలకి బ్రహ్మచర్యం విధించబడలేదు. స్త్రీధర్మ ప్రకరణంలో కూడా వారికి బ్రహ్మచర్యాశ్రమం విధించబడలేదు. బ్రహ్మచర్య సంస్కారం లేకుండా వేదాధ్యయనం సాధ్యం కాదు (అనుమతించబడలేదు). స్త్రీల శిష్యఱికం వివాహంతోనే మొదలవుతుంది. వారికి భర్తే గురువు. ఆ గురువే ఆమెకి మంగళసూత్రధారణ చేస్తాడు. ఈ విషయమై మను మహారాజు తన ధర్మశాస్త్రంలో చెప్పినది గమనించండి :

శ్లో|| అమంత్రకా తు కార్యేయం స్త్రీణామావృదశేషతః |
సంస్కారార్థం శరీరస్య యథాకాలం యథాక్రమమ్ || (II-66)

తాత్పర్యము : శరీర సంస్కారము కొఱకు స్త్రీలకు చేయు జాతకర్మలను అమంత్రకముగా (వేదమంత్రములను ఉచ్చరించకుండ) సకాలమున శాస్త్రోక్తముగా చేయవలయును.

(స్త్రీలు వేదమంత్రాల్ని ఉచ్చరించకూడదని/ వినకూడదని మనువు ఇక్కడ స్పష్టంగా సూచించి ఉండడాన్ని గమనించవచ్చు)

శ్లో|| వైవాహికో విధిః స్త్రీణాం సంస్కారో వైదికః స్మృతః |
పతిసేవా గురౌ వాసో గృహార్థోఽగ్నిపరిక్రియా || (II-67)

తాత్పర్యము :- "స్త్రీలకు వివాహ సంస్కారమే అన్నివిధములైన వైదిక సంస్కారములున్ను అగును" అని పూర్వులచే చెప్పబడినది. పతిసేవయే వారికి గుర్వాశ్రమ వాసము. ఇంటి నిర్వహణ నిమిత్తము నిప్పు రాజవేయుట (వంట) యే వారికి అగ్నిహోత్రకార్యము.

వేదమంత్రాల ప్రధాన ప్రయోజనం హవ్యవాహనుడైన అగ్నిలో వ్రేల్చే హవిస్సుల ద్వారా ఇతరదేవతల్ని ప్రసన్నుల్ని చేసుకోవడం. కానీ స్త్రీలకి ఆ విధమైనఅగ్నికార్యమే పైన చెప్పిన విధంగా నిషేధించబడినప్పుడు వారికి వేదమంత్రాలతో ప్రయోజనం లేదనేది స్పష్టం. గృహంలో అవిచ్ఛిన్నమైన అగ్నికార్యం నిమిత్తంపురుషులకు పునర్వివాహం అనుమతించబడింది. (గృహస్థులే అగ్నికార్యం నిర్వర్తించాలి కనుక) కానీ స్త్రీలకి అనుమతించబడలేదు. దాన్ని బట్టి వారికి వేదాధ్యయనం లేదని మనకి ప్రస్ఫుటంగా తెలుస్తున్నది.

మనుధర్మశాస్త్రం ఎప్పటిది ? అంటే గ్రంథగత సాక్ష్యాల్ని బట్టి కనీసం అయిదువేల సంవత్సరాల నాటిది. ఎందుకంటే అందులో ప్రవహిస్తున్న సరస్వతీనది ప్రస్తావన ఉంది. కానీ సరస్వతీనది క్రీ.పూ.3000 నుంచి అప్పుడప్పుడు ఎండిపోవడం మొదలుపెట్టి క్రీ.పూ. 2000 నాటికి సంపూర్ణంగా అంతర్వాహిని అయిందని భూగర్భ శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలో తెలిసింది. ఆ వివరాలు ప్రస్తుతం నా దగ్గఱ లేవు. అంటే స్త్రీలకి వేదమంత్రాల నిషేధం ఈనాటిదీ కాదు. మధ్యలో వచ్చిపడినది అంతకంటే కాదు.

ఇందుకు పూర్వపక్షంగా కొందఱు ఉటంకించే వేదార్థాలు ఆ కాలంలో స్త్రీలు వేదాధ్యయనం చేసేవారనడానికి సాక్షీభూతంగా కనిపించడంలేదు. వైదికమతంలో ఉన్నవారు వేదాధ్యయనం చేసినా, చెయ్యకపోయినా వేదోక్తముల ననుసరించి తమ జీవితాల్ని గడుపుకోవలసిందే కదా. అందుకు స్త్రీలు మినహాయింపు కాదు కనుక అలా చెప్పబడింది. భర్త ఇంట్లో లేనప్పుడు ఆమె భర్త బదులు (అతని ప్రతినిధిగా, అతని అనుమతితో, ఆజ్ఞతో) నిత్యనైమిత్తికాలకి ప్రత్యవాయం లేకుండా సంధ్యోపాసననీ, అగ్నిహోత్రాన్ని నిలబెట్టాలని చెప్పబడింది. స్త్రీకి వివాహమే ఉపనయనం కనుక గురువైన భర్త యొక్క ఆజ్ఞతో ఆమె ఈ పనులు చెయ్యడానికి సాంకేతికంగా అభ్యంతరం లేదు. అయితే ఈ పనులు కూడా వేదమంత్రపూర్వకం కాదు. "భర్త లేనప్పుడు" అని నిర్దేశించడానికి కారణమేంటో మనవి చేస్తాను. ఆహితాగ్నులనే బ్రాహ్మణులున్నారు. వారు నిరతాగ్నిహోత్రులు. అంతే వారి యింట్లో హోమాగ్ని నిరంతరం రాత్రీ పగలూ ప్రజ్వరిల్లుతూనే ఉంటుంది, ఉండాలి కూడా. ఆవిధంగా వారు దీక్ష తీసుకుంటారు. ఏ కారణం చేతనైనా ప్రజ్వరిల్లడం ఆగిపోతే మహాదోషం. ఆ అగ్నులు అతని మాంసానికి ఆశిస్తాయని చెప్పబడింది. కనుక ఆ దోషనివారణ కోసం భర్త గ్రామాంతరం ప్రవాసం వెళ్ళినప్పుడు ఆ అగ్నులు ఆరకుండా గృహిణి చూసుకోవాలని నిర్దేశించారు.

శ్రీ మహాభాగవతం లో శ్రీ వేదవ్యాస మహర్షులవారు వ్రాసిన మాట చూడండి :

స్త్రీశూద్రద్విజబంధూనాం త్రయీ న శ్రుతిగోచరా |
కర్మశ్రేయసి మూఢానాం శ్రేయ ఏవం భవేదిహ |
ఇతి భారతఖ్యానం కృపయా మునినా కృతమ్ ||

(శ్రీమన్మహాభాగవతమ్ - ప్రథమస్కంధః - చతుర్థోఽధ్యాయః - శ్లో.25)

తాత్పర్యము :- స్త్రీలును, శూద్రులును మఱియు ద్విజకులాల నుండి భ్రష్టులైనవారును వేదములను వినకూడదు కనుక ధర్మకర్మముల మర్మమెఱుగనివారికి ఈ మహాభారతము ద్వారా మేలు కలుగును గాక ! అని శ్రీ వేదవ్యాసమహర్షి కరుణతో యోచించి ఆ యితిహాసమును నిర్మించెను.

దీన్ని బట్టి గత అయిదువేల సంవత్సరాలకు పైబడిన చరిత్రలో స్త్రీలు వేదాలు చదవలేదని స్పష్టమవుతున్నది. మతేతర (secular) ఆధారాలు లభిస్తున్న చరిత్రలోను, సాహిత్యంలోను సైతం ఏ ద్విజకుల స్త్రీలకిని వేదపరిజ్ఞానం ఉన్నట్లుగా తెలియరావడంలేదు. దీనికి ఫెమినిస్టులూ, కమ్యూనిస్టులూ వక్రభాష్యం చెబుతున్నట్లు - స్త్రీలని అణగదొక్కే ఉద్దేశం కారణం కాకపోవచ్చు. ఆ మాటకొస్తే వేదం రాని పురుషులు కూడా అన్ని కాలాల్లోను విస్తారంగా ఉండేవారని మనకు పూర్వగ్రంథాల ద్వారా అవగతమవుతున్నది. వేదాల్ని ఆదిఋషులు దర్శించేనాటికి భూమండలం మీద మానవ జనాభా కొన్నివేలకు మించకపోవచ్చు. ఆ వాతావరణంలో ఎవరూ ఎవరినీ అణగదొక్కే ప్రస్తావన ఉండకపోవచ్చు.

"స్త్రీలు వేదమంత్రాలు చదవకూడదని మన పూర్వులు ఎందుకంత గట్టిగా చెప్పారు ?" అని నేను ఒకసారి ధ్యానంలో ఉన్నప్పుడు ఆలోచిస్తూండగా నాకు శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబావారు స్ఫురింపజేసినది ఇక్కడ వ్రాస్తున్నాను. ఈ మాట ఏ శాస్త్రంలోను మీకు కనిపించదు. పురుషులు అగ్నితత్త్వ శరీరాలు కలిగినవారు. స్త్రీలు జలతత్త్వశరీరాలు కలిగినవారు. మంత్రాలు కూడా అగ్నితత్త్వం కలిగినవి. అందుచేత ఏ తత్త్వం గలవారు ఆ తత్త్వానికి సంబంధించిన అనుష్ఠానమే చెయ్యాలి. స్త్రీలు జపించిన (వేద) మంత్రాలు నిర్వీర్యమవుతాయని శ్రీ గురుచరిత్రలో దత్తాత్రేయస్వాములవారు స్వయంగా సెలవిచ్చారు. అందుక్కారణం - వారి భౌతిక ఉపాధి (శరీరం) జలతత్త్వం గలది కావడమూ, అందులో అగ్నితత్త్వం గల (వేద) మంత్రాలు ఇమడకపోవడమూ. అదీ గాక చాలామంది స్త్రీల ఆరోగ్యం బహు సున్నితమైనది కనుక స్థిరమైనది కాదు. తమకు తరువాతి మాసధర్మం ఎప్పుడొస్తుందో ఖచ్చితంగా చెప్పలేనివారి సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. అందుచేత వారికి పవిత్రమైన వేదమంత్రాల్ని నేర్పడమూ, ఇతర మత కార్యక్రమాల్ని అప్పగించడమూ ఒక పెద్ద రిస్కుగా పూర్వీకులు భావించి ఉండవచ్చు. అందుకని వారికోసం కావ్యసంస్కృత భాషలో వివిధ స్తోత్రాల్ని, వ్రతాల్ని నిర్దేశించారు.

పురుషులు భార్య లేకుండా హిందూధార్మిక విధుల్ని నిర్వర్తించరాదనడాని క్కూడా వారి అగ్నితత్త్వ శరీరాలే కారణం. పురుషుడు అగ్ని. మంత్రం అగ్ని. హోమం అగ్ని. అనుష్ఠానం ద్వారా ఇన్ని అగ్నులు ఒకేసారి ప్రజ్వరిల్లితే అది ఇతరులకు ఉపద్రవంగా మారుతుంది. కనుక ఆ అగ్నుల్ని సమతూకం (balance) చెయ్యడం కోసం భార్య ఉండాలన్నారు.

రామాయణం సుందరకాండలో శ్రీ హనుమంతులవారు శ్రీ సీతా మహాదేవి కోసం వెతుకుతున్న సందర్భంలో లంకలో ఒక నదిని చూసి "సీతాదేవి ఈ లంకలో ఉన్న పక్షంలో సంధ్యోపాసన నిమిత్తం ఇక్కడికి తప్పకుండా రావచ్చు. అప్పుడామెని నేను గుర్తుపడతాను" అనుకుంటారు.

శ్లో|| సంధ్యాకాలమనాః శ్యామా ధ్రువమేష్యతి జానకీ |
నదీం చేమాం శివజలాం సంధ్యార్థే వరవర్ణినీ ||


అయితే అమ్మవారి సంధ్యోపాసన వేదమంత్రపూర్వకం కాకపోవచ్చు.